ابن خلكان در شرح حال او گويد كه فضل بن سهل در سال 190 هجرى به دست مأمون خليفهء عباسى اسلام آورده است . و نيز گفته شده است كه پدرش سهل به دست مهدى خليفهء عباسى اسلام آورده بود . و دربارهء علت لقب او به ذو الرياستين نوشته‌اند كه چون او هم وزارت و هم فرماندهى سپاه را داشته از اين رو او را ذو الرياستين خوانده‌اند . ( در اين‌باره در تاريخ بيهقى نيز شرحى ذكر شده و سبب ديگرى هم براى اين لقب بيان گرديده ) . فضل در سال 202 كشته شد . كشته شدن وى در اثر توطئهء مأمون بود ؛ بدين‌گونه كه وى دائى خود سعودى اسود را واداشت تا هنگامى كه فضل در حمّام بود با گروهى به حمّام ريخته و او را كشتند و اين واقعه در سرخس زادگاه فضل اتفاق افتاد . « 1 » خضر بن على يكى ديگر از اين مترجمان « خضر بن على » است كه نام وى در داستان ترجمه « جاودان خرد » آمده است كه با شركت حسن بن سهل كه نام وى گذشت به ترجمهء اين كتاب پرداخته‌اند . در پايان كتاب جاودان خرد در اين‌باره چنين آمده است : « ذوبان « 2 » به من ( يعنى حسن بن سهل ) برگى از آن كتاب داد من نيك در آن نظر كردم و خوب در آن غور و بررسى نمودم و هرچه بيشتر در آن تأمل كردم مطالب آن را از ذهن خود دور تر يافتم پس خضر بن على را خواندم و اين در آغاز روز بود و هنوز آفتاب به نيمروز نرسيده بود كه او از مطالعهء آن برگ در نزد خود فراغت يافت و سپس شروع به تفسير آن نمود و من مىنوشتم . پس از آن ، آن برگ را پس دادم و برگ ديگرى از ذوبان گرفتم و خضر همچنان نزد من مىبود او مىخواند و من مىنوشتم و بدين نحو تا سىبرگ از او گرفتم » « 3 » . دربارهء كتاب جاودان خرد در فصلهاى بعد با تفصيل بيشترى سخن خواهد رفت .

--> ( 1 ) . رجوع شود به شرح حال او در وفيات الاعيان ، ج 3 ، ص 209 به بعد . ( 2 ) . ذوبان نام پيرمرد حكيمى است كه در داستان پيدايش كتاب جاودان خرد پارسى نام او آمده است . ( 3 ) . الحكمه الخالده ، ص 21 .